

De
Grote Meester Jamgon Kongtrul Lodro Taye beschrijft in de Schatkist van
Kennis, Boek Zes, Deel Vier: Systemen van Boeddhistische Tantra, de
Onverwoestbare Manier van Geheime Mantra:
"Van de ondeelbare aard van de geest wordt gezegd dat zij een
"mobiele kwaliteit bezit." Deze mobiele kwaliteit wordt beschreven als
stromen van energie die door kanalen van diverse delen van het lichaam
vloeien. Deze controleren de fysieke evenals de geestelijke functies en
passeren de neusgaten in de vorm van ademen. Dergelijke stromen van
energie, genoemd "winden" (rlung, vayu), dienen als brug tussen lichaam
en geest.
De winden zijn een mengsel van twee soorten energie. Een is verbonden
met emotionaliteit, genoemd karmische of geconditioneerde wind (las kyi
rlung), de andere is verbonden met de originele staat van het individu,
genoemd (pristine) oergewaarwordingswind (ye shes kyi rlung).
Onderscheidend naar de termen van de drie principes, het donker
(tamas), de duisternis (rajas), en puurheid (sattva), zijn er drie
soorten winden: wind van Rahu, zonnewind, en maanwind. Voorts worden de
winden onderscheiden in de vijf wortelwinden (rtsa ba'i rlung), de
natuur van de vijf elementen, en vijf soorten van winden (yan lag gi
rlung), geproduceerd door de vijf elementaire transformaties. De winden
van de vijf elementen, of vijf mandalas, stromen afwisselend door de
rechter en linkerneusgaten in de volgorde van totstandkoming van de
elementen (eerste ruimte, daarna wind, vuur, water, aarde) en in de
volgorde van ontbinding van de elementen en van de dood (eerste aarde,
dan water, enz. ). Per dag worden zij 21.600 keer uitgeademd en
ingeademd, verdeeld over de twee neusgaten, een tijd die overeenkomt
met acht periodes (thun). De uitgaande beweging van deze energiestromen
is verbonden met deze oergewaarwording als de adem de sterkte van de
wind doet afnemen.
Als de uitgaande beweging toeneemt, komen er voortekens van de dood.
Als de winden binnen worden gehouden, wordt de oergewaarwordingswind
versterkt. Vandaar dat vele buitengewone krachten zoals lange
levensduur bereikt worden door technieken van ademcontrôle om "de
winden" in het centrale kanaal te houden."
Uit een bespreking die door Zijne heiligheid de Dalai Lama werd gegeven van 11-14 oktober in 1991 te New York. De Weg van het Medeleven inleidend onderwijs in Kalachakra:
Vraag: Wanneer mensen horen spreken over helder licht dat daagt op het ogenblik van de dood vragen zij
zich af waarom het helder licht wordt genoemd. Wat heeft dit te maken met het heldere licht zoals wij dat kennen?
Dalai Lama: "Ik denk niet dat in de term helder licht, het licht
letterlijk genomen moet worden. Het is een metafoor. Het kan zijn
wortels in onze terminologie, onze manier van uitdrukken hebben.
Volgens Boeddhisme worden alle cognitieve gebeurtenissen van de geest
of al het bewustzijn uitgedrukt in termen als duidelijkheid en
helderheid. Vanuit dat standpunt is de keuze van de term 'licht'
gemaakt. Helder licht is het subtielste niveau van de geest, dat als
basis of bron kan worden gezien waaruit de eindelijke ervaring of de
totstandbrenging van Boeddhaschap, de wijsheid van Boeddha kan
voortkomen. Daarom wordt het helder licht genoemd. Heldere licht is een
staat van de geest die slechts ten gevolge van bepaalde opeenvolgingen
of stadia van ontbinding volledig duidelijk wordt, waar de geest van
bepaalde soorten verduistering verstoken wordt, die opnieuw weer in de
vorm van metaforen als gelijk de zon, de maan en duisternis worden
uitgedrukt. Deze verwijzen naar de vroegere drie stadia van ontbinding
die vanuit technisch oogpunt, met inbegrip van het helder lichtstadium,
de vier leegtes genoemd worden. In het definitieve stadium van
ontbinding is de geest totaal vrij van al deze factoren van
verduistering. Daarom wordt het helder licht genoemd. Een soort licht.
Het is ook mogelijk om het gebruik van de term helder licht in termen
van de natuur van de geest zelf te begrijpen. De geest of het
bewustzijn zijn fenomenen die geen enkele kwaliteit van belemmering
kent. Het wordt niet-belemmerd."
Thich Nhat Hanh is een Vietnamese boeddhistische monnik, zenleraar, vredesactivist, schrijver en dichter. Thich Nhat Hanh vertegenwoordigt binnen het boeddhisme een stroming die hij zelf geëngageerd boeddhisme noemt, en die zich kenmerkt door een sterke verbondheid met alles wat leeft, een verbondenheid die wordt uitgedrukt in acties die met liefde en aandacht gedaan worden. Een belangrijk thema van Thay is mindfulness, dat wil zeggen alles wat je doet in volle aandacht doen. Stichting leven in aandacht:Stichting aandacht
Portret van leraar van de Dalai Lama
Herhaling: Zaterdag 21-11-2009 09:20 - 10:20 ned. 2
Bekijk de uitzending online
Ver vóór Boeddha leefde Tonpa Shenrab, stichter van de bönreligie. Deze leer heeft wortels in onder andere het Tibetaans sjamanisme en er wordt gezegd dat bön achttienduizend jaar oud is.
Eén van de grootste leraren binnen de Yungdrung bön-traditie is Lopön Tenzin Namdak. In de jaren zestig jaren doceerde hij aan de Oxford University in Engeland. Door zijn enorme expertise van dzogchen, de leer van de grote perfectie, en zijn persoonlijke overdracht weet hij deze voor westerse leerlingen toegankelijk te maken. Ook de Dalai lama heeft dzogchen-onderricht van de Lopön gevolgd. Bön werd door toedoen van de Dalai Lama enkele jaren geleden erkend als de vijfde boeddhistische traditie van Tibet.
De Lopön (Tibetaans voor ‘leraar’) heeft de bönleer na zijn vlucht uit Tibet verspreid via Nepal en India naar Europa en Amerika. In zijn klooster in Frankrijk houdt hij regelmatig zomerretraites. Tijdens zijn onderricht geven diverse leerlingen hun visie weer op het sleutelbegrip van de leer: het herkennen van de ‘natuur van de geest’. Gaandeweg wordt duidelijk hoe de Lopön hun leven op ingrijpende wijze heeft verrijkt.
Recentelijk leeft de Yungdrung bön traditie – verrassend genoeg – ook op in Mexico. De gedreven Mexicaanse ondernemer Leonides Guadarrama zoekt de Lopön op in zijn basisklooster te Kathmandu. Hij maakt ons deelgenoot van de wijze waarop de heldere wijsheid van deze leraar hem aangezet heeft tot het ontplooien van talrijke initiatieven.
Regie: George Schouten & Babeth M. VanLoo
Met: Yongdzin Lopön Tenzin Namdak, Kenpo Tempa Yungdrung Rinpoche, John Myrdin Reynolds, Florens van Canstein, Isabelle van Canstein, Ruby van Canstein ,Leonides Guadarrama, Dimitri Ermikova, Ani Sherab Wangmo
Eindredactie
producent: Babeth M. VanLoo
Camera: Alexander Oey, Bernd Wouthuysen
Geluid: Leon van Sprakelaar, Martijn van Haalen
Montage: Chris Teerink
Muziek: George Schouten
Mixage: Michael Sauvage, Warnier Studio
Kleurcorrectie: Jef Grosfeld, Loods & Lumen
Met dank aan: Triten Norbutse klooster Nepal, Kenpo Tempa Yungdrung, Florens van Canstein, Leonides Guadarrama, Shenten Dargyé Ling klooster Frankrijk, Isabelle Cantona
© 2009 een Boeddhistische Omroep productie
Ongelofelijk wat een prachtige tekst !
Nagarjuna was een Zuidindiase boeddhistische meester uit de eerste of tweede eeuw westerse jaartelling. Hij onderwees aan de grote boeddhistische universiteiten in Noord-India. Er is waarschijnlijk, nadat Shakyamuni Boeddha over de aarde ging, geen groter cultivator/geleerde geweest dan Nagarjuna. Zijn geschriften liggen aan de basis van de grootste boeddhistische stromingen die er na die tijd zijn gekomen. De Vimsaka lijkt door zijn beknoptheid een geschrift dat - mogelijk - in korte tijd is gecomponeerd. Het bevat alle themas die ook aan de orde komen in het grotere werk, de Zangen over de Wortels van het Midden (Mulamadhyamakakarika).Onderstaande tekst vereist enige voorkennis van de boeddhistische filosofie. Kijk hiervoor in het menu aan de rechterkant. Het verdient ook aanbeveling de categorie "klassieke teksten" te raadplegen. Het beste blijft het om daarnaast lessen en meditaties te volgen bij een boeddhistische Leraar.
VIMSAKA Nagarjuna's Twintig Zangen over de Weg van het Midden
EER AAN HET DRIEVOUDIG JUWEEL
1. Ik buig mij neer voor de Boeddha die wijs is, die vrij is van hechten, wiens krachten voorbij het voorstellingsvermogen liggen en die van harte de de waarheid heeft onderwezen die voorbij woorden gaat.
2. In die allesoverstijgende waarheid is geen verrijzen (utpada); en, naar waarheid, daar is evenmin uitdoving (nirodha). Boeddha is als de hemel (die noch verrijst, noch verdwijnt), en zo ook zijn de wezens - alles en allen hebben dezelfde aard.
3. Noch aan deze zijde, noch aan gene (van het leven) is er ontstaan (bhava). Een samengesteld ding (samskrta) verrijst als gevolg van voorwaarden. Derhalve is het van nature ledig (sunya). Dit feit behoort tot het rijk van een alwetende.
4. Naar hun aard zijn alle dingen (illusoir) als weerspiegelingen; ze zijn zuiver en naar diepste wezen onbewogen, ontdaan van enige dualiteit, (aan elkaar) gelijk, en altijd, onder alle omstandigheden blijven ze zo (tathata).
5. Werkelijk, mensen noemen zelf wat niet-zelf is, en net zo fantaseren ze zich geluk, ellende, gelijkmoedigheid, passies en bevrijding.
6-7. Geboorte in de zes bestaansvormen, groot geluk in de verheven sferen, grote pijn in de hellen, al dit behoort het rijk van waarheid niet toe, en zo is het ook met opinies als "onheilzame daden leiden tot diepe ellende, ouderdom, ziekte, en dood", en hetzelfde geldt voor de opinie dat verdienstelijke daden goede resultaten voortbrengen. Wezens worden door het vuur van passies verteerd precies omdat ze dergelijke opinies koesteren; ze zijn als een woud dat verteerd wordt door vuur - zo vervallen ze tot miserabele staten. Omdat ze ondergedompeld zijn in illusies, daarom verschijnen de wezens. De wereld is illusoir; ze bestaat slechts omdat er voorwaarden en condities aan ten grondslag liggen.
8. Zoals een schilder angst kan krijgen door het zien van een Yaksha (demon) die hij zelf geschilderd heeft, zo deinst een dwaas terug voor de wereld (die niettemin zijn eigen geestesgestalte is).
9. Zoals een dwaas die niet weet te stoppen verdrinkt in een moeras, zo verdrinken de wezens in dat moeras van verkeerde opinies; uit zichzelf zijn ze niet in staat hier uit te krabbelen.
10. Je ondervindt een gevoel van ellende wanneer je je een ding voor de geest haalt dat overigens niet bestaat. Wezens worden gekweld door het vergif dat bestaat uit verkeerde opinies over fenomenen en de kennis daarvan.
11. Deze hulpeloze wezens met mededogen gadeslaand zou je de hoogste kennis (bodhicarya) in praktijk moeten brengen, ten bate van hen allen.
12. De gereedschappen daartoe verkregen, en voorzien van ononvertroffen bodhi (de verlichtingsgedachte) moet je Boeddha worden, een vriend van de wereld, vrij van verkeerde opinies, je bindingen.
13. Hij die de alles-overstijgende kennis omtrent afhankelijk, voorwaardelijk ontstaan (pratityasamutpada) heeft, kent de wereld als ledig (van "zelfheid", sunya, en afhankelijk van voorwaarden), en ziet dat er noch begin, noch midden, noch een eind aan is.
14. Samsara en nirvana zijn slechts gestalten; waarheid is smetteloos, onveranderlijk, vanaf het begin onbewogen en helder schijnend.
15. Zodra je wakker bent ken je het object van je dromen niet meer. Zo ook verdwijnt voor hen de wereld zodra ze ontwaakt zijn uit de duisternis die onwetendheid is. Het scheppen van illusie is illusoir. Waar alles samengesteld is, kan niets als "het ware" worden gekenschetst - dat is de aard van alle dingen.
16. Iemand die geboren is (jati) doet niet zichzelf geboren worden. Geboorte is een foutief concept; dergelijke concepten en de wezens (die ze er op na houden), rede is daar ver te zoeken.
17. Dit alles is niets dan geest (citta) en bestaat zoals een illusie bestaat. Daaruit (uit een illusoir bestaan) komen goede en slechte daden voort, daarvandaan vinden goede en slechte geboorten plaats.
18. Is voor het wiel van mentaal bezig zijn een blok gegooid, dan zijn ook de fenomenen niet meer. Daarom, alle dingen zijn zelfloos (anatman), en als gevolg zijn ze zuiver.
19. Het is alleen maar vanwege het dingen uitdenken, dingen die geen eeuwige onafhankelijke aard hebben, geen zelf, maar die in deze oceaan van bestaan (bhava) als plezierig ervaren worden, dat iemand die gehuld is in de duisternis van gehechtheid en onwetendheid denkt dat ze verschijnen (of ontstaan, of geboren worden).
20. Wie is in staat deze grote oceaan van samsara, vol verkeerde opinies over te steken zonder zich aan te monsteren op het schip dat Mahayana heet ! Hoe kunnen verkeerde opinies ontstaan in iemand die deze wereld door en door kent, die wereld die voortgekomen is uit onwetendheid!
Noot: "Onbewogen" uit vers 4 verwijst naar het feit dat waar de fenomenen naar hun ware aard niet ontstaan zijn, ze ook niet voortgaan doorheen ruimte en tijd.
Noot bij verzen 6-7: Zolang we de wereld-van-objecten als enige en laatste waarheid erkennen, en daaraan niet voorbij kunnen gaan in een realisering van ledig (zijn) zijn alle dingen, zolang wroeten we over een al dan niet gelukkig hiernamaals.
Noot bij vers 13: de wereld is in absolute zin leeg aan inherent bestaan , maar zij bestaat relatief wel omdat alles een gevolg is van voorgaande oorzaken en indien de condities juist zijn , zij zich aan ons voordoet. zie de Twee Waarheden.
Noot bij vers 18: "... en als gevolg zijn ze zuiver." Wanneer we aannemen dat alleen een altijd aanwezige, nooit veranderende, eeuwige kern in de wezens en de dingen bezoedeling kan aannemen, en wanneer we zien dat zo'n kern er niet is, dan is er ook niets dat bezoedeld kan raken - of voortgaan door samsara etc. Leest u ook de essentiele samenvatting van dharma in het linkermenu.
Marlous Lazal in gesprek met regisseur Gesar Mukpo, de zoon van de Tibetaanse leraar Chögyam Trungpa en een tulku, een reïncarnatie van een belangrijke Tibetaanse meester. beluister het interview met Gesar Mukpo
Mijn laatste film is getiteld Tulku. Voor hun overlijden laten leraren vaak een briefje achter met details waar de tulku gevonden kan worden. Ik ben zelf herkend in 1976 door Dilgo Khyentse Rinpoche die toen in Berkeley was om les te geven. Ik was toen drie jaar oud. Ik geloof dat hij tegen mijn moeder zei: ‘Ik heb slecht nieuws voor je’, want je zoon is de reincarnatie van een collega van mij, een belangrijke leraar.’ En mijn moeder vroeg:’ Waarom is dat slecht nieuws? Hij antwoordde: ’ Nou, omdat ik hem dan mee zal nemen.’ Maar mijn moeder wilde me toen niet laten gaan.
ML: Moest je bepaalde dingen doen om te bewijzen dat je een tulku was?
Er wordt wel gezegd dat het Tulkusysteem wat aan het afglijden is. Dat zou kunnen want ik heb geen enkele test hoeven doen. Oorspronkelijk was het allemaal heel precies aangegeven, nu gaat het meer om de intuïtie van de leraar die een tulku vindt, dus dat betekent dat het heel belangrijk is door wie je gevonden wordt. En Ik ben door een aantal hele hoge leraren gevonden dus daar zijn weinig vragen over gesteld. Maar ik heb ook niet bewezen dat die connectie er is, het is erg theoretisch allemaal.
Mijn vader is Chögyam Trungpa en hij overleed toen ik 13 was. Ik heb nooit veel tijd met mijn vader doorgebracht, hij was altijd aan het reizen en lesgeven. Maar in de tijd die ik wel met hem doorbracht ontdekte ik hoeveel vertrouwen en geloof hij in me had. Mijn halfbroer Sakyong Mipham die mijn vader heeft opgevolgd is pas veel later herkend als tulku, toen hij al aan het lesgeven was. Dus dat is een hele andere situatie. Tulku zijn is bij ons een soort familiegegeven. Ik heb drie andere tulku’s in de famile en maar een broer die geen tulku is.
ML: In jouw film Tulku ga je op zoek naar collega tulku’s. Ervaar je het als een zegen of als een last om tulku te zijn?
Ik heb deze film geprobeerd te maken zonder een bepaalde spirituele agenda in mijn achterhoofd. In het denkproces naar deze film wilde ik aanhaken op het algemene gevoel dat mensen hebben over hun cultuur die verdwijnt.
We zien elke dag hele culturen uitsterven. En iedereen draagt verwachtingen met zich mee, van je ouders om een bepaalde studie te doen of van je partner om geld te verdienen. We worden allemaal voortgestuwd door verwachtingen. Daarnaast zijn we allemaal bezig met wat het nu betekent om een wereldburger te zijn terwijl we onze cultuur verliezen. Dus ik hoop dat mensen zich hierin herkennen. En dat iedereen zijn verantwoording neemt als het gaat om het behoud van je eigen cultuur. Er zijn veel mensen die opgroeien zonder enkele moraal en daarom is het belangrijk in onze traditie te onderzoeken wat daarin ondersteunende aspecten kunnen zijn. Elke cultuur heeft die waarden op een verschillende manier verwoord. Daarom hoop ik dat mijn film, ook al is mijn situatie volslagen uniek, toch in kan haken op een universele ervaring van die verantwoordelijkheid om de waardevolle aspecten van je eigen cultuur te behouden.
ML: Wilde je vader dat je leraar zou worden?
Oh, zonder twijfel, hij wilde wel dat ik leraar zou worden maar niet dat ik in een klooster zou gaan studeren. Hij had daar zelf een hele intense ervaring gehad. Mijn vader wilde niet dat ik deel uit zou maken van een systeem waar geen hart achter zat, hij wilde dat ik direct in contact kwam met bijzondere mensen en leraren. Dus mijn vader maakte die connectie voor mij. Zoals met Dylgo Khyentse Rinpoche. Mijn vader wilde dat ik bij hem zou studeren. Maar ik heb nooit een formele studie gedaan, ik was een luie student, ik wilde liever op mijn motorfiets rondrijden. Ik denk dat mijn opdracht is mijn leven zelf te onderzoeken.
ML: Je bent een jaar wel naar het klooster geweest in Nepal, op je 15e. Waarom wilde je daar weg?
Ik had een sterk gevoel van isolatie, er was een taalbarrière, een culturele kloof. Terwijl ik er best goed in paste, ik werd goed begeleid en ontmoette heel aardige mensen maar ik werd deel van het systeem waardoor ik ging twijfelen aan het nut van mijn spiritualiteit. En verder miste ik mijn vrienden heel erg. Op die leeftijd zijn vrienden alles voor je. Ik weet niet of mijn moeder teleurgesteld was toen ik na een jaar terugkwam. Ze had wel gehoopt dat ik veranderd was in een geweldige boeddhistische leraar maar ik bleek nog dezelfde te zijn gebleven toen ik terugkwam.
ML: Heb je nooit getwijfeld aan het hele concept van tulku’s en reïncarnatie?
Ik heb er zeker vraagtekens bij, maar de clou is dat je je niet laat verlammen door twijfel. Ben ik een tulku? De vraag is: is er een karmische connectie tussen mij en Shegtchen Kontrul Rinpoche?
Ik ben opgegroeid met de wetenschap dat ik een reincarnatie van hem ben, ik heb zijn leraren bestudeerd en zijn lessen. Ik ben naar de plaats gegaan waar hij leefde, heb zijn familie ontmoet. Zelfs als ik geen tulku zou zijn heb ik toch een sterke karmische link met deze persoon die zijn leven deel van het mijne heeft gemaakt. Het wordt steeds onbelangrijker om bezig te zijn met ‘ben ik dit of dat?’ maar het is wel belangrijk me verbonden te voelen met deze persoon. Ik wil iets goeds doen met mijn leven. Dit is mijn kans om me te verbinden met iets dat groter is dan mijn eigen zelfbehoud.
ML: Je hebt enkele jaren geleden de videoclip van een tekst van je broer, de leraar Sakyong Mipham Rinpoche, geregisseerd. Een hele succesvolle clip van een popsong met een boeddhistische strekking, denk je dat dit de manier is waarop boeddhisme vandaag de dag zou moeten worden gecommuniceerd?
Die clip opnemen was fantastisch, ik had al eerder hip hop video’s gemaakt waarbij ik heb geprobeerd om een zo min mogelijke macho en sexistische boodschap uit te dragen. Ik kijk toch bij alles wat ik maak, welke waardes het vertegenwoordigt en bij What about me vond ik de boodschap heel positief. Ik vond het ook heel bemoedigend te merken dat als je als filmmaker iets neerzet met een positieve boodschap, je toch succes kunt hebben. In mijn research las ik een boek van Bernie Glassman Roshi over de straatretraites die hij doet. Daarin staat een verhaal van een zakenvrouw die die straatretraite doet en op een gegeven moment zonder geld rondloopt maar toch graag koffie wil drinken en dan hoort ze achter zich iemand zeggen ‘ Ik koop die kop koffie voor u” en als ze zich omdraait staat daar een dakloze. Dit betekende voor die vrouw een enorm inzicht in vrijgevigheid en compassie.
En ik hoop dat ik iets van dat gevoel aan die clip heb kunnen meegeven in de figuur van de dakloze die aan het eind de deur openhoudt voor de hoofdpersoon in het verhaal. Het is een draad die ik hoop vast te houden in al het werk dat ik maak.
ML: Kunnen we nog meer hits van je broer Sakyong Mipham verwachtten?
Ik weet het niet, hij is zo druk. Misschien als er andere lama’s rondlopen die hun gesproken woord in beeld willen brengen, dan kunnen ze contact opnemen. Ik doe graag weer iets met Mipham, mijn vader had het geweldig gevonden om te zien dat wij zo samen werken, maar dit kun je niet plannen. Zulke ideeën worden gematerialiseerd als het juiste moment daar is.
ML: Leg je je vanaf nu uitsluitend toe op boeddhistische films en video’s?
Ik wil gewoon films maken maar 80% van mijn ideeen hebben te maken met boeddhisme of het concept van het omdraaien van je perceptie, wat ook een boeddhistisch filosofisch principe is. Het lijkt me geweldig daar mee te kunnen werken. De kennismaking met het Boeddhistische Filmfestival in Amsterdam vind ik ook heel positief en ik zie dat er een markt voor is. Dus als er iemand luistert die wil investeren in mijn project Born in Tibet, kom met me praten.
Het is een project dat zich langzaam ontwikkeld maar wat ik heel graag wil doen omdat het een fantastische verhaal is.
Born in Tibet is de titel van een autobiografisch boek van mijn vader dat beschrijft hoe hij werd herkend als tulku, zijn opleiding bij zijn leraren in Tibet en hoe hij uiteindelijk met een grote groep volgelingen, door de Himalaya, gevlucht is uit Tibet. Een tocht waarbij ze grote ontberingen hebben moeten doorstaan. Mijn vader leidde op zijn 19e een groep van tweehonderd mensen en zijn thema bleef altijd om niet te wanhopen maar de situaties vanuit een positieve houding tegemoet te treden.
ML: Is het belangrijk voor jou om je vader als een held te portretteren?
Ja zeker. Hij is er niet meer dus hij kan het ook niet betwisten. Ik zie hem ook echt als een held. Geboren op de Tibetaanse vlaktes en uitgegroeid tot een van de grootste geestelijk leiders van onze generatie. Als ik naar zijn verhaal kijk met al die sterke, menselijke eigenschappen: de hoop niet opgeven, niet agressief worden, overleven in de moeilijkste omstandigheden. Dan wil ik zeker mijn vader tot held maken.
Het klinkt als een heel groot project, zeker als je alles op locatie wilt draaien.
Ja dat is een lang proces, maar het heeft alle ingredienten voor een goede film. De vlucht, zijn eigen leraren ‘hij studeerde bij de grootste geesten van een verloren generatie’ .En het moet goed gedaan worden. Ik hoop dat ik de juiste mensen ontmoet om dit te realiseren.
ML: Wie beschouw jij als de grote geesten van jouw eigen generatie?
Kanye West, Jay-Z, en een paar goede stand up comedians als Chris Rock en Tracy Morgan.
Maar welke boeddhistische leraar zou een grote groep jongeren kunnen aantrekken?
Er zijn veel goede leraren in allerlei tradities maar ik ken er zelf niet zoveel dus ik ben niet degene die hier iets over moet zeggen. Maar wat wel belangrijk is is dat de wereld op dit moment naar betekenis zoekt. De Dalai Lama is populair omdat hij een boodschap heeft. Er is een generatie die geïnspireerd wil blijven en het is belangrijk dat we dat in onszelf blijven bekrachtigen.
ML: Doe je momenteel nog veel aan je boeddhistische studie?
Ik geloof in de belangrijkste waarden van het boeddhisme, maar ik voel me een beetje ongemakkelijk om mezelf een boeddhist te noemen. Ik geloof in het uitdragen van een positieve boodschap en tegelijkertijd ben ik heel sceptisch naar leraren die zeggen dat ze gekwalificeerd zijn. Dus de vraag is: hoe vinden we hulp op dit spirituele pad zonder onze eigen intelligentie op te geven? Ik vraag me heel erg af of de leraren genoeg met hun tijd mee gaan.
ML: In de film zien we je een grote groep gelovigen zegenen in het klooster in Nepal, Ik kan me voorstellen dat dat een enorme boost is voor je ego. Als je na zoiets thuis komt hoe pas je je dan weer aan?
Ik ben wel blij dat die verering niet gebeurd als ik naar de supermarkt ga. Natuurlijk is er arrogantie en ego, je wilt graag belangrijk zijn. Het heeft ook te maken met de enorme devotie die er binnen het boeddhisme bestaat. En die devotie is ook belangrijk. Als zoon van Chögyam Trungpa krijg ik veel respect van de mensen uit mijn gemeenschap. Dat waardeer ik erg. Maar we zitten in een lastige periode waarin het boeddhisme zich transformeert naar de westerse wereld en waarbij we helemaal niet meer weten hoe we met dit soort dingen om moeten gaan. Aan een kant stoort het me dat mensen niet meer zelf nadenken aan de andere kant heb ik enorm respect voor de traditie en bescheidenheid maakt daar een belangrijk deel van uit. Uiteindelijk geven mijn tulku titel en mijn metrokaart me toegang tot de metro.
Kijk naar een fotoverslag van een reis door Tibet en China met Lama Gangchen Rinpoche
Reis door Tibet en China
voor Peer
Yamantaka
Het blijft moeilijk om tantra uit te leggen aan buitenstaanders.Zelf heb ik geen enkele illusie dat ik het echt zou kunnen. Maar groot is de verwarring : "tantra is sex" ,"tantra is hindoeistisch" , "tantra is boeddhistisch" .Ga zo maar door. Allemaal niets toevoegend aan het inzicht.
Op deze site besteden we van tijd tot tijd aandacht aan tantra.Tantra, wat ook wel gezien kan worden als "verwevenheid" is een wezenlijk onderdeel op het Pad naar Verlichting.Met name nog in een levende ,van guru op leerling overgebrachte overleveringslijn , in het Vajrayana of diamanten voertuig van het boeddhisme.Het tantrische voertuig (sk tantrayana) kan alleen van guru op leerling overgebracht worden en zo een levende traditie blijven.Met name in het Tibetaans boeddhisme zijn deze overleveringslijnen (lineages in het engels ) nog intact gebleven. Zij brengen ons via de Kostbare Lama's in de Derde Draaiing van het Wiel van de Boeddha en openen een snel Pad naar Verlichting dat , mits gebaseerd op een grondig begrijpen van het Soetra Pad ( Tweede draaiing van Het Wiel) , ook geschikt is voor westerse beoefenaars.Er is veel geschreven over tantra , positief en negatief.Tantra is een gevaarlijk pad.Je kunt snel in illusies terechtkomen die je weer levens terug kunnen zetten.Het moet dan ook zeer omzichtig en met groot inlevingsvermogen overgedragen worden.De beoefenaar dient te beseffen dat de juiste motivatie altijd aanwezig moet blijven.Tantra is alleen zinvol als het als basis de bodhisattva-gelofte heeft.Het geeigende onderricht is dan ook de Lam Rim om de leerling die dingen in zijn/haar bewustszijnscontinuum te laten vastzetten die een absolute voorwaarde voor succes vormen.
In zekere zin is een bodhisattva-gelofte dan ook het begin van de latere initiatie in tantra.
Je kunt natuurlijk nu al vertrouwd raken met de tantrische voorstelling van de werkelijkheid door lessen te volgen bij gekwalificeerde leraren en soms ook al een initiatie te ondergaan.Pas wel op ! Initiaties zijn niet denkbaar zonder bepaalde geloften.je kunt niet zomaar de mandala van de Guru ingaan en denken dat je het allemaal wel even zult realiseren.Bedenk het verschil tussen het je realiseren en het realiseren zelf....Dit verschil tussen een wederkerigheid en eenwording geeft het naar mijn idee precies weer.Pad en doel zijn het zelfde.Het tantrische pad is een pad van totale verantwoording nemen voor alle lijdende wezens door zelf een Boeddha te willen worden.In de meditaties kun je je dan al die verlichte identiteit aanmeten, maar als je weer opstaat van je meditatiekussentje ben je weer een gewoon nog op weg zijnd mens.
Nog een paar opmerkingen.Spreek nooit over tantra met oningewijden.Niet uit geheimzinnigheid maar uit bescherming van de mensen die (nog) buiten dit alles staan.
Jouw , onvermijdelijk nog onverlichte, opmerkingen kunnen een mens die vertrouwen in je stelt, net een verkeerd beeld geven op zijn/haar geestescontinuum en die mens juist afbrengen van het Pad naar Verlichting.Spreek dus alleen over tantra met je Meester en met je mede-leerlingen.Is tantra met al haar sexueel expliciete voorstelling, dus een sexuele praktijk ? Ja en nee. Ja als je kijkt naar de verlichte Meesters die een Khandro ( consort) kunnen hebben als wijsheidspartner.Nee, als je kijkt naar de onverlichte beoefenaar die al die immense indrukken op zijn geestescontinuum nog moet verwerken.De laatste jaren is er in het Westen veel geschreven en gediscussieerd over de boeddhistische tantra.Zelf heeft mij dit geruime tijd in verwarring gebracht.Ik ben er door de vriendelijke en mededogende Guru's doorheen gekomen en ben hen immens dankbaar.Overzie de oceaan van lijden en neem verantwoording voor het opheffen van alle lijden.Siddhartha ging ons voor en bereikte de Verlichte staat van een Alwetende Boeddha.Hij wees ons de weg.
Hieronder zijn enkele belangrijke publicaties die een rol speelden in mijn huidige leven.Kijk zelf maar.Kennis blijft nodig.....
Jampa Gyatso
Passionate enlightenment. Women in Tantric Buddhism" (proefschrift), Princeton 1994. ISBN 0-691-01090-0,Miranda Shaw
Zie ook "An interview with Miranda Shaw" in "What is Enlightenment?" Spring/summer 1998, www.wie.org/j13/shaw.asp. Shaw onderzoekt aan de hand van oude Tantra-teksten de bewering van westerse Oriëntalisten en Tibetologen dat in Tantra vrouwen worden misbruikt door machtsbeluste mannen. Zonder de mogelijkheid van misbruik te ontkennen, toont Shaw aan dat in de Indiase 'Middeleeuwen' vrouwen een vooraanstaande plaats innamen in de Boeddhistische Tantrabeweging en dat er zelfs verschillende vrouwelijke Tantrische meesters waren, waarvan de opvolgingslijn soms tot in het huidige Tibetaanse boeddhisme doorloopt. In haar boek legt zij de geheime betekenis van de Sahajajoginicinta Tantra uit zoals zij die bij haar initiatie heeft ontvangen. Dit boek is helaas nooit in het Nederlands vertaald, wel in het Duits. De Duitse vertaling vertoont echter belangrijke leemtes, beschreven in de Duitse vertaling van het boek van June Campbell Traveller in Space, June Campbell
June Campbell was jarenlang de vertaalster van een zeer hooggeplaatste Tibetaanse Lama. Lang nadat zij zich met moeite van hem losgemaakt had, onthulde zij in 1996 in een interview haar geheime seksuele relatie met deze Lama. De reacties in het wereldje van het Tibetaanse Boeddhisme waren (en zijn) grotendeels ontkennend en verontwaardigd. Ook haar werk 'Traveller in space' over de minderwaardige rol van vrouwen in de Tibetaanse Tantra en het Tibetaanse monniken-boeddhisme, wordt over het algemeen volkomen ten onrechte afgedaan als niet serieus. Het probleem van de ongelijkwaardige verhouding tussen mannen en vrouwen in verreweg de meeste Tantra-stromingen zoals die nu bekend zijn, is er echter niet minder om. Voor wie serieuze belangstelling heeft voor de Oosterse Tantra en wie wil uitgaan van de gelijkwaardigheid van vrouw en man, is June Campbell's boek naast dat van Miranda Shaw verplichte kost. In het Duits vertaald als 'Göttinnen, Dakini's und ganz normale Frauen'.
Het vrouwelijk principe in het Tibetaans boeddhisme - de warme adem van de dakini, Judith Simmer-Brown
In bijna 400 blz. schetst Judith Simmer-Brown ondanks haar academische achtergrond een over het algemeen zeer toegankelijk beeld van de vele betekenissen van de dakini binnen het Tibetaanse Boeddhisme. Het boek is te lezen als antwoord op de feministische visie op de dakini, zoals verwoord door Miranda Shaw en June Campbell (zie boven) en anderen. Judith Simmer-Brown is hoofd van het departement religie van de Naropa Universiteit in de Verenigde Staten en acharya (senior docent) in de overdrachtslijn van Chögyam Trungpa (Kagyu-traditie). Zij kent als westerse beoefenaar, als vrouw en ex-feministe heel goed de belemmeringen die voor vrouwen worden opgeworpen uit zowel de patriarchale westerse cultuur, uit de patriarchale instellingen van het Tibetaanse Boeddhisme én ... het feminisme. Waar feministen zoals Campbell en Shaw het Tibetaanse Boeddhisme binnen een feministisch keurslijf persen van man-vrouw tegenstellingen, weet Simmer Brown door te dringen tot de essentie, die geheel vrij is van sekse-onderscheid. Daarbij wijst ze op de fatale invloed die C.G.Jung heeft gehad op de westerse kijk op het Tibetaanse Boeddhisme. 'De warme adem van de dakini' is meer dan een antwoord op Shaw en Campbell. Het boek kan ook gelezen worden als een heldere en inspirerende beschrijving van de verschillende fasen in de Tibetaanse tantra-beoefening. De vele lama's die zij mocht interviewen voor haar werk heeft ze geheimhouding beloofd ten aanzien van bepaalde aspecten. Toch wordt zeker niet voorbij gegaan aan de seksuele yoga en de relatie van zowel mannen als vrouwen ten aanzien van de vele symbolische en de menselijke vormen van de dakini. Daarbij krijgen ook uitdrukkelijk niet-kloosterlijke tendensen aandacht, waarin meer plaats is voor vrouwelijke beoefenaars. Ook komt de in Tibet vrijwel verloren gegane vroeg-boeddhistische traditie van de feestmaal-offerande (sk. Ganachakra) naar voren, die in het Westen weer mogelijk is omdat zowel mannelijke als vrouwelijke tantrika daaraan kunnen deelnemen.
Beeld uit "Samsara"
Boeddhisme-debat Trimondi http://www.trimondi.de/deba.ne.html
Victor en Victorina Trimondi zijn nog meer beruchte namen in kringen van Tibetaanse Boeddhisten dan die van June Campbell. Aanvankelijk aanhangers van de Dalai Lama, uitgevers van zijn boeken, organisatoren van manifestaties en zelfs persoonlijk bekend met Zijne Heiligheid, tellen zij tegenwoordig tot zijn felste critici. Op de gedeeltelijk Nederlandse website zijn te vinden een interview met June Campbell, een Engelse vertaling van hun boek 'Der Schatten des Dalai Lama', een samenvatting van het meest recente boek 'Hitler, Buddha, Krishna', recensies van beide boeken en kritische teksten over het Kalachakra Ritueel dat de Dalai Lama regelmatig opvoert en waarin de onwetende deelnemers erop worden voorbereid te reïncarneren als Shambala-krijgers voor een Heilige Oorlog tegen de Islam en voor een wereldwijde heerschappij van de Boeddha-Koning. Onzin? Helaas niet! In 'Hitler, Buddha, Krishna' geven zij goed gedocumenteerd weer hoe de Nazi's tot 1945 geprobeerd hebben een Arische religie te construeren met elementen uit het Hindoeïsme en Boeddhisme, met name de Japanse Zen- en de Tibetaanse Tantra-variant. Hitler en Himmler stuurden zelfs een SS-expeditie naar Tibet, die vriendelijk in Lhasa werd ontvangen door de Lama's. Na 1945 hebben Nazi's en Neonazi's verder gewerkt aan een Nazistische religie. Helaas zijn aan deze pogingen ook figuren verbonden die een tijd lang een prominente rol hebben gespeeld in de verbreiding van Tantra in het Westen: Jean Marquès-Rivière, Justus Evola en Miguel Serrano. De huidige Dalai Lama heeft herhaaldelijk Nazi's en Neonazi's ontvangen. Hij heeft zich slechts in milde bewoordingen gedistantieerd van de gifgas-aanslag op de metro van het 'Joodse' Tokyo door een van zijn Japanse aanhangers. De Trimondi's gaan de mist in waar ze op grond van een vergelijkend onderzoek beweren dat er een inhoudelijke overeenkomst bestaat tussen Nazisme en het Tibetaanse Boeddhisme. De bronnen die zij aanhalen om het Tibetaans Boeddhisme in kaart te brengen zijn grotendeels vertalingen en interpretaties vanuit de Duitse Romantiek en wat er op volgde of zelfs van regelrechte fascisten. Dit soort van bewijsvoering is wat te gemakkelijk. Het Tibetaanse Boeddhisme dient van binnenuit begrepen te worden. Voor wie Tantra wil beoefenen op een wijze dat alle mensen als gelijkwaardig worden beschouwd, ongeacht hun geslacht, ras, kaste of klasse, nationaliteit en religie is het desondanks nuttig om via het Boeddhisme-debat van de Trimondi's een helder beeld te krijgen van de fascistische invloeden op Tantra, zoals deze in het Westen bekend is geworden.
Shamanism and Tantra in the Himalayas ,Christian Ratsch
Deze oorspronkelijk in het Duits verschenen studie van het Sjamanisme in Nepal, is geschreven met medewerking van vijf sjamanen. Het boek onthult als eerste de geheime sjamanistische wortels van de Tibetaanse zijdeschilderingen (Thangka's). Daarnaast vindt de lezer beschrijvingen en foto's van rituelen, recepten van bewustzijnsverruimende middelen en geneesmiddelen.
Tibetaanse perziken, Visser, C.
Uniek niet-geromantiseerd verslag van reizen door Tibet, India en China. Zoals gebruikelijk beschrijft Carolijn Visser haar ontmoetingen met Tibetanen in Tibet, Tibetaanse vluchtelingen in India, teruggekeerde vluchtelingen, Tibetanen in China en Westerse en Chinese Tibet-fans vanuit een puur menselijke belangstelling, zonder blad voor de mond en ongeacht welke ideologische voorstelling dan ook.
Samsara (DVD)
Samsara
filmclip
Samsara the film
Prachtig in Ladakh gefilmd verhaal over een jonge Lama die twijfelt aan de monnikenweg en na zijn ontmoeting met een jonge vrouw het klooster verlaat. Zijn vrouw verbeeldt de sjamanistisch/tantrische cultuur zoals deze onder de boerenbevolking hoog in de Himalaya's nog als levende traditie bestaat. Wanneer hij overduidelijk problemen heeft met de beleving van zijn seksualiteit, wil hij terugkeren naar het klooster en zijn gezin in de steek laten. Zijn vrouw geeft hem een treffende illustratie van de onmisbaarheid van de vrouw voor het bereiken van Verlichting. Het woord Tantra valt overigens geen enkele keer in deze film.
Beeld uit "Samsara"
Seven Years In Tibet (DVD)
Verfilming van het boek van Heinrich Harrer (gespeeld door Brat Pitt). Harrer werd tijdens een Duitse bergbeklimexpeditie naar de top van de Nanga Parbat bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog door de Engelsen geïnterneerd in India. Harrer slaagde erin te ontsnappen en Lhasa te bereiken. Aldaar werd hij leraar en levenslange vriend van de huidige Dalai Lama. Bij het bekend worden van de plannen voor de verfilming van zijn boek, werd onthuld dat Harrer een officiersrang in de SS bekleedde. Door de regisseur is dit gegeven handig in de film verwerkt. Na aanvankelijke ontkenning heeft Harrer zijn stilzwijgen over zijn SS-verleden doorbroken en beweerd dat hij met zijn aanvaarding als trainer voor de Duitse Olympische ploeg automatisch lid werd van de SS. Dit verhinderde hem niet om zijn SS-uniform voor zijn eigen bruiloft aan te trekken. Wellicht dat zijn SS-verleden hem ook nog van pas kwam bij zijn rol als militair adviseur in de strijd van de Tibetanen tegen de Chinezen. Harrer is onlangs gestorven.
Introductie in tantra- een visie in heelheid, Lama Thupten Yeshe
Dit boek geeft in zo'n 170 blz. een uiterst leesbare inleiding in de Tibetaanse Tantra, zoals die door de mondelinge overlevering van meester op leerling bewaard is gebleven. Het is samengesteld uit het onderricht dat Lama Yeshe tussen 1975 en 1983 in het engels gaf aan zijn westerse studenten. Deze lezingen zijn steeds gericht op het begrijpen van bepaalde oefeningen. De oefeningen zelf zijn niet opgenomen. De teksten zijn gerangschikt naar de stappen die de beoefenaren van Tantra op een steeds hoger niveau kunnen brengen. De eerste drie hoofdstukken plaatsen Tantra binnen het Boeddhistische streven naar het terugvinden van de zuiverheid van de geest. De overgrote meerderheid van de Mahayana-Boeddhisten bewandelt het Soetra-pad. Het Tantra-pad verschilt volgens Lama Yeshe op twee punten van het Soetra-pad. Ten eerste is Tantra een snellere weg omdat het niet zoals Soetra eerst allerlei voorwaarden wil scheppen voor Verlichting in een verre toekomst. Tantra start bij het resultaat omdat de yogi of yogini zich nu al gedraagt alsof hij of zij verlicht is. Op de tweede plaats maakt Tantra gebruik van genot en verlangen, en zelfs van de energie achter negatieve emoties, in plaats van genot en emoties af te zweren, zoals het Soetra-pad (net als alle religies) doet. Lama Yeshe waarschuwt echter ook dat het Tantra-pad gevaarlijk is voor beoefenaren met een foute - egoïstische - motivatie en voor wie zonder voorbereidingen oefeningen voor gevorderden begint. We zijn gewend om genot en verlangen te laten samengaan met een egoïstisch vastklampen aan het object van verlangen. Hetzelfde geldt voor onze afkeer van pijn (zelfmedelijden) en haat ten opzichte van degenen die ons niet plezieren. Seksueel gehunker past trouwens ook in het romantische ideaal dat van Hollywood tot Bollywood ten onrechte 'liefde' wordt genoemd. Een dergelijke benadering is volkomen ongeschikt voor Tantra en brengt de naïeve beoefenaar nog verder af van het ervaren van de zuiverheid van de geest. De naar buiten gerichte hunkerende, graaiende en grijpende houding, komt in wezen voort uit een gebrek aan zelfrespect. In plaats daarvan probeert de Tantra-beoefenaar de God en Godin (of de Verlichte Boeddha) in zichzelf te ontdekken.
Vajrayogini
Deze Tantrische transformatie kan tot stand komen wanneer wordt gewerkt aan de drie aspecten die ook gelden voor het Soetra-pad: de drang naar bevrijding, de toewijding aan anderen en een juist begrip van de leegte. Aan elk aspect is een hoofdstuk gewijd. Wanneer deze drie aspecten bij benadering zijn ontwikkeld, kan het Tantrische pad worden ingeslagen door het beoefenen van Goeroe-Yoga. Lama Yeshe legt zorgvuldig de ware betekenis uit van de subtiele verhouding tussen goeroe en leerling en van de initiatie. Hoe vaak is dit aspect van Tantra niet misbruikt door zowel Westerse als Oosterse valse goeroes! De laatste drie hoofdstukken gaan in op de Yoga Tantra op het hoogste niveau. De ervaringen die hierbij optreden, komen volgens de Tibetaans boeddhistische opvatting overeen met de ervaringen tijdens het proces van sterven en reïncarneren. Lama Yeshe bespreekt de verschillende bewustzijnstoestanden die hierbij optreden en de manier waarop de yogi of yogini hiermee omgaat. In dit stadium komen ook de daka's en dakini's ter sprake die een hoge mate van (seksuele) zelfbeheersing hebben en die daardoor in staat zijn om in seksuele vereniging de gelukzalige wijsheid van een volledig bevoegde beoefenaar van Tantra te doen toenemen. Lama Yeshe legt de verschillen uit tussen de Tantrische seksuele vereniging en gewoon seksueel contact. Tijdens gewone seks gaat de man het lichaam van de vrouw binnen. Bij een echte Tantrische vereniging dringt daarentegen de energie van de vrouw de man binnen. De Tantrabeoefenaren ondergaan vervolgens bij volledig bewustzijn ervaringen die lijken op het stervensproces. Het boek wordt besloten met een beschrijving van het sterven van Lama Yeshe en zijn reïncarnatie in het zoontje van een Spaans echtpaar met wie Lama Yeshe "een bijzondere band" had. Je hoeft gelukkig niet in reïncarnatie te geloven om dit boekje te gebruiken op je eigen pad naar Tantra. Met name de eerste negen hoofdstukken zijn bijzonder nuttig bij de meditatieve aspecten van de Tantrabeoefening. Voor de eigenlijke oefeningen, zou je gebruik kunnen maken van het boek "Leren mediteren" of voor gevorderden "De groene Tara".
Beeld uit "Samsara"
De groene tara Lama, Thubten Yeshe
Teksten van de in 1984 overleden Tibetaanse monnik Thubten Yeshe over de Groene Tara, die zo'n belangrijke rol speelt in het Tantrische Boeddhisme. Bevat veel oefeningen in de vorm van visualisaties, mantra's, yoga.
Leren mediteren, K. MacDonald
"Leren mediteren - Een praktische gids" is een voor Westerlingen zeer toegankelijk boekje voor wie zelf wil gaan mediteren. Het is geschreven vanuit de Tibetaans Boeddhistische Mahayana-traditie. Na enkele inleidende hoofdstukjes, gaat MacDonald in op praktische zaken, zoals het inrichten van een meditatieplekje, het aannemen van de juiste houding en enkele veel voorkomende problemen die tijdens het mediteren kunnen ontstaan. De rest van het boek behandelt in telkens enkele pagina's verschillende meditaties. Naast ademhalingsmeditaties, komen aan de orde een meditatie op de helderheid van de geest en een meditatie op de continuïteit van de geest. Deze concentratiemeditaties worden over het algemeen als moeilijk ervaren, omdat het doel - loslaten van gedachten - moeilijk te bereiken is. De meeste beginners zullen gemakkelijker analytische meditaties kunnen beoefenen, waarin je telkens een bepaald probleem gaat oplossen en je probeert een realistische kijk te krijgen op je innerlijke wereld en je omgeving. Aan de orde komen de volgende onderwerpen: geboorte, dood, vergankelijkheid, lijden, gelijkmoedigheid, liefde, negatieve energie en (heel belangrijk voor Tantra) de leegte. Een zestal
visualisatiemeditaties combineren eenpuntige concentratie en analytische meditatie. Het boekje sluit af met een achttal toewijdingsoefeningen en een uitstekende lijst met aanbevolen literatuur voor wie zich verder in meditatie willen verdiepen.
Geest en cognitie - bewustzijn in het Tibetaans boeddhisme, Geshe Sonam Gyaltsen
De in dit boek (300 blz.) gepresenteerde visie op geest en cognitie is van belang voor wie door contemplatieve meditaties inzicht wil krijgen in de wijze waarop wij ons een beeld van de werkelijkheid vormen en de rol die emoties daarin spelen. De tekst heeft de vorm van een zeer uitgebreid commentaar bij de Tibetaanse basistekst "Blo Rig". De basistekst is achterin het boek vertaald opgenomen. De hoofdstukken komen overeen met de vijf weekends van een cursus door Geshe Gyaltsen voor het Maitreya Instituut in 1993.
Meditation on Emptiness, Jeffrey Hopkins
Dit ruim 1000 pagina's beslaande werk gaat diep in op de Meditatie over de Leegte. In de Boeddhistische Tantra-beoefening neemt het begrijpen van de Leegte en het beoefenen van Meditatie over de Leegte een onmisbare plaats in. Hopkins beperkt zich niet tot een abstract-filosofische verhandeling over het begrip Leegte, maar hij wil ook bijdragen tot het praktisch bereiken van de Leegte in meditatie. Voor wie belang stelt in de oorsprong van dit werk: Hopkins gaat uit van de Pransangika-Madhyamika school van het Tibetaanse Boeddhisme. Deze school gaat terug op de Indiase wijze Nagarjuna, op Chandrakirti, Tsong-kha-pa (1357-1419) en Jam-yang-shay-ba (1648-1721). De laatste liet het werk na met de titel 'Grote verhandeling over de Grondslagen'. Deze verhandeling van de Ge-luk-ba orde diende als tekstboek over meditatie over de leegte op het Gomang College van het Dre-bung klooster in Lhasa, Tibet. In tegenstelling tot modern-westerse opvattingen van meditatie over de leegte, gaat de Pransangika-school uit een redenerende benadering van de leegte. Leegte kan je kortweg omschrijven als gebrek aan substantie. In het alledaagse bewustzijn lijken objecten concreet of massief aanwezig te zijn. De Yogi realiseert zich dat een object als natuurlijk bestaand om hem overkomt. Hij volgt dan allerlei redeneringen die hem leren dat het object helemaal niet echt kan bestaan op deze wijze. Hij breidt dit begrip van de Leegte van objecten uit tot het zich realiseren van de Leegte van alle verschijnselen op allerlei mogelijke niveaus. Daarbij reinigt hij zijn geest van de neiging om een vals beeld te vormen van de verschijnselen als uit zichzelf bestaand (of op zichzelf bestaand). Uiteindelijk ruimt hij al de obstakels voor het kennen van alles op. Hopkins stelt tegenover de meeste westerse interpretaties dat de Pransangika-benadering van de Leegte niet nihilistisch is, dat zij niet anti-rationeel is of zelfs anti-denken, dat zij wijsheid niet beschouwt als leegte, dat zij niet verkondigt dat de beste meditatie het niet-denken zou zijn, of dat zij niet van mening is dat woorden de oorzaak van alle lijden zouden zijn, dat zij niet vindt dat redeneren alleen zou dienen om andere gedachtensystemen te verwerpen, enzovoort, enzovoort. Hopkins' boek zal dus niet in de smaak vallen bij aanhangers van New Age en neo-Tantra. Een citaat tot slot: "Je moet het aangeboren niet-analytische begrip dat een verkeerde opvatting heeft van de persoon en van andere objecten met wortel en tak uitroeien. Het is niet voldoende om je geest ervan te weerhouden een eigen bestaanswijze toe te kennen aan personen en aan verschijnselen, of om simpelweg het afdwalen van de geest naar objecten te stoppen, want dat alles heeft niets te maken met het realiseren van Leegte. Als dat wel zo was, dan zouden absurd genoeg diepe slaap en flauwvallen het realiseren van Leegte betekenen" (Hopkins blz. 30).
PS : Toen ik het Trimondi - debat volgde was ik een tijd lang in de war en zelfs ontgoocheld in het Tibetaanse boeddhisme. Het mededogen en de liefde van mijn Guru lieten mij inzien dat de Trimondi's de tantra teveel politiek en uit dubieuze- of gedateerde bronnen behandelden en de diepere waarheid ervan niet zagen.Ik adviseer mensen nooit aan tantra te beginnen zonder een gekwalificeerde meester uit een betrouwbare overleveringslijn.Mijn ervaring met tantra verkeert overigens in het beginnersstadium. Overigens is in de boeddhistische traditie de beoefening van de tantra gebonden aan de toestemming van de guru.Veel westerlingen, die het vaak zonder de intieme band met een Guru moeten doen, raken zo in geestelijke verwarring.
Jampa Gyatso
Om Ah Guru Boeddha Siddhi Hum
Beeldend kunstenaar, filmmaker en zenboeddhist Madelon Hooykaas verbleef in 1970 enige tijd in een Japans zenklooster. Ze was de eerste Westerse vrouw die toegelaten werd in dat klooster en kreeg uiteindelijk ook toestemming om daar foto’s te maken. Dit resulteerde in 1971 in het fotoboek Zazen, gepubliceerd in Nederland, Duitsland en de Verenigde Staten.
Bijna veertig jaar later keert zij terug naar Japan en doet een filmisch verslag van haar ervaringen tijdens het verblijf in Bukkoku-ji, een Soto-Zen trainingsklooster in Obama.
In deze unieke film neemt de kijker deel aan het dagelijks leven in dit traditionele klooster. Bij de verschillende onderdelen van de film zijn teksten geplaatst van Dogen Zenji (1200-1253), de grondlegger van de Soto-zenschool.
Abt en zenmeester van dit klooster Roshi Harada Tangen, die al 85 jaar is, geeft zijn visie op het leven: “You and me not seperate, everything is one, only one root.”
In Mei 2010 verschijnt bij uitgeverij Ankh-Hermes het boek Zazen Nu met foto’s en dagboekaantekeningen van Madelon Hooykaas, een essay van Nico Tydeman en teksten van Dogen Zenji.
Regie/Productie/Camera/Geluid: Madelon Hooykaas
Met: , de monniken en nonnen van Bukkoku-ji, Obama, Japan
Eindredactie: Babeth M. VanLoo
Montage/Mixage: Geert Braam
Teksten: Dogen Zenji
Fragment: “Portret van een fotografe”(NOS) van L. Steenbergen (1972)
Kalligrafie: Roshi Harada Shodo
Met dank aan: Roshi Sama Harada Tangen, Somyo-san, de monniken en nonnen van Bukkoku-ji, Obama, Japan, Nico Tydeman, Belenda Yamakawa, Rumiko Hagiwara
© 2009 een Boeddhistische Omroep Stichting productie
Als je je gefrustreerd voelt of kwaad mediteer dan op metta.
Aham avero homi
Moge ik vrij zijn van vijandschap en gevaar
abyapajjho homi
Moge ik vrij zijn van geestelijk lijden
anigha homi
Moge ik vrij zijn van lichamelijk lijden
sukhi - attanam pariharami
Moge ik gelukkig voor mijzelf zorgen
Mama matapitu
Mogen mijn ouders
acariya ca natimitta ca
leraar , familieleden en vrienden
sabrahma - carino ca
mede Dhamma volgers
avera hontu
vrij zijn van vijandschap en gevaar
abyapajjha hontu
vrij zijn van geestelijk lijden
anigha hontu
vrij zijn van lichamelijk lijden
sukhi - attanam pariharantu
mogen zij gelukkig voor zichzelf zorgen
Imasmim arame sabbe yogino
Mogen alle meditatie-beoefenaren in deze ruimte
avera hontu
vrij zijn van vijandschap en gevaar
abyapajjha hontu
vrij zijn van geestelijk lijden
anigha hontu
vrij zijn van lichamelijk lijden
sukhi - attanam pariharantu
mogen zij gelukkig voor zichzelf zorgen
Imasmim arame sabbe bhikkhu
Mogen alle monniken in deze ruimte
samanera ca
novieten
upasaka - upasikaya ca
leken-discipelen
avera hontu
vrij zijn van vijandschap en gevaar
abyapajjha hontu
vrij zijn van geestelijk lijden
anigha hontu
vrij zijn van lichamelijk lijden
sukhi - attanam pariharantu
Mogen zij gelukkig voor zichzelf zorgen
Amhakam catupaccaya - dayaka
Mogen onze schenkers van de vier ondersteuningen , kleding ,voedsel , medicijnen en onderdak
avera hontu
vrij zijn van vijandschap en gevaar
abyapajjha hontu
vrij zijn van geestelijk lijden
anigha hontu
vrij zijn van lichamelijk lijden
sukhi - attanam pariharantu
mogen zij gelukkig voor zichzelf zorgen
Amhakam arakkha devata
Mogen onze beschermengelen
Ismasmim vihare
in dit klooster
Ismasmim avase
in deze woning
Ismasmim arame
op deze plaats
arakkha devata
mogen de beschermengelen
avera hontu
vrij zijn van vijandschap en gevaar
abyapajjha hontu
vrij zijn van geestelijk lijden
anigha hontu
vrij zijn van lichamelijk lijden
sukhi - attanam pariharantu
mogen zij gelukkig voor zichzelf zorgen
Sabbe satta
mogen alle wezens
sabbe pana
alle ademende dingen
sabbe bhutta
alle schepsels
sabbe puggala
alle individuen
sabbe attabhava - pariyapanna
alle persoonlijkheden (alle wezens met geest en lichaam )
sabbe itthoyo
mogen alle vrouwen
sabbe purisa
alle mannen
sabbe ariya
alle edelen ( heiligen )
sabbe anariya
alle wereldlingen ( zij die heiligheid nog moeten bereiken )
sabbe deva
alle deva's (godheden)
sabbe manussa
alle mensen
sabbe vinipatika
al diegenen die in de smartelijke vlakten zijn
avera hontu
vrij zijn van vijandschap en gevaar
abyapajjha hontu
vrij zijn van geestelijk lijden
anigha hontu
vrij zijn van lichamelijk lijden
sukhi - attanam pariharantu
mogen zij gelukkig voor zichzelf zorgen
Dukkha muccantu
mogen alle wezens vrij zijn van lijden
Yattha-laddha-sampattito mavigacchantu
moge wat zij gewonnen hebben niet verloren gaan
Kammassaka
alle wezens zijn bezitters van hun eigen Kamma
Purathimaya disaya
In de oostelijk richting
pacchimaya disaya
in de westelijke richting
uttara disaya
in de noordelijke richting
dakkhinaya disaya
in de zuidelijke richting
purathimaya anudisaya
in de zuidoostelijke richting
pacchimaya anudisaya
in de noordwestelijke richting
uttara anudisaya
in de noordoostelijke richting
dakkhinaya anudisaya
in de zuidwestelijke richting
hetthimaya disaya
in de richting naar beneden
uparimaya disaya
in de richting naar boven
Sabbe satta
mogen alle wezens
sabbe pana
alle ademende dingen
sabbe bhutta
alle schepsels
sabbe puggala
alle individuen (alle wezens)
sabbe attabhava - pariyapanna
alle persoonlijkheden (alle wezens met geest en lichaam )
sabbe itthoyo
mogen alle vrouwen
sabbe purisaalle
mannen
sabbe ariya
alle edelen (heiligen)
sabbe anariya
zij die nog heiligheid moeten bereiken
sabbe deva
alle deva's (godheden)
sabbe manussa
alle mensen
sabbe vinipatika
al diegenen die in de smartelijke vlakten zijn
avera hontu
vrij zijn van vijandschap en gevaren
abyapajjha hontu
vrij zijn van geestelijk lijden
anigha hontu
vrij zijn van lichamelijk lijden
sukhi - attanam pariharantu
mogen zij gelukkig voor zichzelf zorgen
Dukkha muccantu
mogen alle wezens vrij zijn van lijden
Yattha-laddha-sampattito mavigacchantu
Moge wat zij gewonnen hebben niet verloren gaan
Kammassaka
Alle wezens zijn bezitters van hun eigen Kamma
Uddham yava bhavagga ca
Zo ver als de hoogste niveau van bestaan
adho yava aviccito
tot aan het laagste niveau
samanta cakkavalesu
in het hele universum
ye satta pathavicara
welke wezens ook zich bewegen op aarde
abyapajjha nivera ca
mogen zij vrij zijn van geestelijk lijden en vijandschap
nidukkha ca nupaddava
en van lichamelijk lijden en gevaar
Uddham yava bhavagga ca
zo ver als het hoogste niveau van bestaan
adho yava aviccito
tot aan het laagste niveau
samanta cakkavalesu
in het hele universum
ye satta udakecara
welke wezens er ook zich bewegen in het water
abyapajjha nivera ca
mogen zij vrij zijn van geestelijk lijden en vijandschap
nidukkha ca nupaddava
en van lichamelijk lijden en gevaar
Uddham yava bhavagga ca
zo ver als het hoogste niveau van bestaan
adho yava aviccito
tot aan het laagste niveau
samanta cakkavalesu
in het hele universum
ye satta akasecara
welk wezen dan ook dat vliegt in de lucht
abyapajjha nivera ca
mogen zij vrij zijn van geestelijk lijden en vijandschap
nidukkha ca nupaddava
en van lichamelijk lijden en gevaar
Oorlogvoerende zenmeesters: hoe was het mogelijk?
In het begin van de twintigste eeuw voerde Japan een aantal oorlogen waarbij het gruwelijkheden beging die niet onder deden voor die van de Nazi's in de tweede wereldoorlog. In 1998 kwam het boek Zen at War uit, waarin uitvoerig beschreven werd hoe boeddhistische monniken actief deel hebben genomen aan deze oorlogen. Niet alleen vochten ze mee, ze doneerden ook geld waarbij ze zelfs in staat waren om straaljagers aan het leger te geven.
In de film Zen and War spreekt een aantal boeddhistische zenmonniken in Japan zich voor het eerst uit over de collaboratie van hun voorgangers, daartoe uitgenodigd door Ina Buitendijk via brieven. Hoe was het mogelijk dat gewaardeerde zenmeesters zich met oorlog voeren bezig hielden?
Regie/camera: Alexander Oey
Met: Ina Buitendijk, Harada Shodo Roshi, Rev. Horio, Thomas Kirchner, Kei'itsu Hosokawa Roshi, Kono Taitsu Roshi, Masaharu Hishiki
Eindredactie/producent: Babeth M. VanLoo
Geluid: Benny Jansen
Montage: Chris van Oers
Line- Producer: Tetsu Itano
Vertaler: Mari Myachi
Met medewerking van: Thomas Kirchner en Jan Bor
© een Boeddhistische Omroep Stichting productie 2009




Laatste reacties